زندگی نامه شهید آیت الله سید علی قاضی طباطبایی

زندگی نامه

در سال 1316 ش . هنگام قیام مردم تبریز، به اتفاق پدرش و به دلیل مبارزه، به تهران تبعید شد و پس از چند ماه توقف اجباری در تهران و ری به تبریز بازگشت. در سال 1318 ش . برای ادامه تحصیل به حوزه علمیه قم رفت و از آیات عظام، گلپایگانی، حجت، صدر، بروجردی و امام خمینی درس آموخت . در سال 1328 ش. راهی حوزه علمیه نجف اشرف شد و در درس آیات عظام، حكیم، عبدالحسین رشتی، میرزا باقر زنجانی، بجنوردی و علامه محمد حسین كاش ف الغطاء شركت كرد و د ر سال 1331 ش . مجدداً به تبریز مراجعت نمود. آیت الله قاضی در دوران مرجعیت و زعامت امام خمینی نماینده تام الاختیار ایشان بود.

با شروع نهضت اسلامی د ر سال 1341 ش . مبارزات او علیه رژیم پهلوی اوج گرفت . ابتدا در زندان قزل قلعه زندانی شد و سپس به شهرهای بافت، كرمان و زنجان تبعید گردید . همچنین مدت سه ماه به سبب فشارها و ضربات روحی و جسمی، در یكی از
بیمارستانهای تهر ان بستری شد . بعد از خارج شدن از بیمارستان به عراق تبعید شد و یك سال در آنجا ماند . پس از یك سال به ایران بازگشت و به هدایت مردم و تبلیغ اسلام پرداختند.

همچنانكه در تلاشهای علمی كوشا بودند، در مبارزات سیاسی نیز شركت فعالانه داشتند . آن شهید بزرگوار دارای روحیه انقلابی و اراده ای خلل ناپذیر بودند و در پرونده قطوری كه ساواك در مورد ایش ا ن تهیه كرده، این نكته مشهود است . شركت علنی و بارز آن شهید در مبارزات سیاسی از سالهای 41 و 42 همزمان با آغاز نهضت اسلامی شروع می شود و ایشان یكی از رهبران و پایه های نهضت در آذربایجان بودند كه در جریان همین مبارزات دستگیر و در زندان قزل قلعه تهران زندانی شد ند. آیت الله شهید قاضی به اتهام اینكه در خلال بحث پیرامون حكومت اسلامی و جنایات اسرائیل در یك سخنرانی علنی نام امام را به عظمت و عزت بر زبان آورد به مدت شش ماه به بافق كرمان تبعید شد . پس از آن به بهانه دیگری شش ماه، دیگر به زنجان تبعید شد . شهید قاضی در تبر یز تنها نماینده تام الاختیار حضرت امام خمینی بوده و نقش ایشان در شكل دادن به مبارزات مردم تبریز نیز شایان توجه است . بنابراین محور مبارزه در آذربایجان شرقی و مركز مبارزات، مسجد شعبان بو د كه شهید قاضی طباطبائی امامت آنجا را عهده دار بودند. شهید قاضی در مبارزه از همه جلوتر و فوق العاده محبوب و مورد احترام بودند و به همین دلیل دسایس دشمنان و منحرفین از اسلام علیه ایشان كارگر نمی ش د . نفوذ ایشان به حدی بود كه اگر روزی را در آذربایجان تعطیل ا ع لام می كردند بدون شك آن روز همه جا بحال تعطیل در می آمد . آیت الله شهید قاضی جزو اولین كسانی بود كه در آذربایجان اعلامیه خلع شاه از سلطنت را امضا كرد . ساواك با صرف بودجه های ویژه جریانات مخالف ایشان در تبریز را تقویت می كرد تا اثرات فعالیتهای ایشان را در زمینه سازی برای انقلاب خنثی كند.

در ماههای قبل از پیروزی انقلاب، رهبری جریانات حاد سیاسی، برپایی تظاهرات و تشكیل مجالس، همه بر عهده این شهید بزرگوار بود و ایشان اولین امضاء كننده اعلامیه 29 بهمن 56 در چهلم شهدای قم بود. مرحوم آیت الله شهید قاضی همیشه سد مستحكمی در مقابل خطوط انحرافی در جریانات ضد انقلابی بود و از اوان پیروزی انقلاب علیه جریانات منحرف و وابسته نظیر خلق مسلمان افشاگریهای لازم را می نمود و منحرفان با وجود ایشان قدرت و جرأت ابراز وجود پیدا نمی كردند . خدمات ایشان بعد از پیروزی انقلاب نیز شایسته ت وجه بسیار است .

مرحوم شهید قاضی طباطبایی بلافاصله بعداز پیروزی انقلاب از طرف امام به سمت امام جمعه تبریز منصوب شدند و اولین نماز جمعه را در این شهر بزرگ برپا كردن د . ایشان همچنین كمیته های انقلاب اسلامی آذربایجان شرقی و غربی را تشكیل دادند و نقش زیادی در را ه اندازی استانداریها، فرمانداریها و ادارات استان ایفا نمودند . مرحوم قاضی همچنین زحمات زیادی برای رسیدگی به محرومان و مستضعفین متحمل شدند.

شهادت آیت الله قاضی طباطبایی در دهم آبان 1358 مصادف با عید سعید قربا ن می باشد ، وقتی نماز عید را اقامه می كرد. وی در خطبة نماز گفت:

«مرا تهدید به قتل می كنند، من از شهادت نمی ترسم و آماده ام. از خدا می خواهم.»

در همان روز، مجاهد عظیم الشان آیت الله قاضی طباطبایی بعد از ادای فریضه نماز مغرب و عشاء و در حال مراجعت از مسجد به منزل مورد هجوم عوامل سرسپرده استكبار تحت نام گر وه فرقان قرار گرفته و شربت شهادت نوشید.

و مجاهدی دیگر از ذریه امیرالمومنین قدم به مسلخ عشق گذاشت و جان گرانمایه خود را كه سالها در مجاهده و تلاش گذرانده بود، در پیشگاه حضرت حق در طبق اخلاص نهاد. و نامش به عنوان اولین شهید محراب در كنار نام شهدای انقلاب ا سلامی به ثبت رسید و گروهك فرقان مسئولیت این ترور را بر عهده گرفت.

آن شهید بزرگوار بدلیل تسلطی كه به زبان عربی داشت مقالاتی به زبان عربی برای مجلات كش و رهای عربی نیز می نگاش ت. مقالات زیادی از ایشان در مجلات مصر چاپ شده است، مطالعات تبلیغاتی ایشان به تصریح دوستان و آشنایان كم نظیر و اطلاعات ادبی ایشان بسیار وسیع بو د. آثار قلمی با ارزشی از ایشان به یادگار مانده است كه برخی از آنها ذیلا ذكر می گردد:

1. الاجتهاد و التقلید ( عربی، خطی)
2. الفوائد ( فقهی، تاریخی)
3. خاندان عبدالوهاب ( فارسی، خطی)
4. كتاب فی علم الكلام ( عربی، خطی)
5. فصل الخطاب فی تحقیق اهل الكتاب ( عربی، خطی
6. السعاده فی الاهتمام علی الزیاره ( عربی، خطی
7. اجوبه الشبهات الواهیه ( فارسی، خطی)
8. رساله فی اثبات وجود الامام فی كل زمان « ع » ( عربی، خطی)
9. سفرنامه بافت ( فارسی، خطی)
10. المباحث الاصولیه ( عربی، خطی)
11. حاشیه بر كتاب رسائل شیخ انصاری « ره
12. حاشیه بر كتاب مكاسب شیخ انصاری « ره
13. حاشیه بر كتاب كفایه الاصول آخوند خراسانی
14. تقریرات اصول آیت الله حجت كوه كمری
15. قضا در اسلام
16. صدقات امیرالمؤمنین و صدیقه طاهره « علیهماالسلام »
17. ذكر حدیقه الصالحین در ( الذریعه الی تصانیف الشیعه) شیخ آقا بزرگ تهرانی
18. رساله در دلالت آیه تطهیر بر اهل بیت « علیه م السلام
19. رساله در اوقات نماز
20. رساله در مباهله
21. رساله فی مساله الترتب
22. رساله در نماز جمعه
23. تعلیقات بر كتاب الفردوس الاعلی تألیف علامه شیخ محمد حسین كاشف الغطاء( عربی، مطبوع
24. تحقیق درباره اربعین حضرت سی د الشهداء ( ع) ( فارسی، مطبوعات)
25. تعلیقات بر كتاب انوار نعمانیه تألیف سید نعم ت الله جزایری ( عربی، مطبوع)
26. مقدمه و تعلیق بر تفسیر جوامع الجامع طبرسی ( عربی، مطبوع)
27. تعلیقات بر كتاب اسلام صراط مستقیم ( فارسی، مطبوع)
28. تعلیقات بر كتاب كنزالعرفان ( عربی، خطی)
29. مقدمه بر كتاب صحائ ف الابرار كاشف الغطاء ( عربی، مطبوع)
30. آثار تاریخی آیت الله العظمی حكیم ( فارسی، مطبوع)
31. مقدمه بر تنقیح الاصول مرحوم حاج میرزاآقا، متوفی در شهریور
32. مقدمه بر كتاب مرآت الصلوه
33. پیشگفتار بر علم امام علامه طباطبایی
34. مقدمه بر كتاب معجزه و شرائط آن
35. مقدمه بر كتاب جن ه المأوی اثر كاشف الغطاء ( عربی، مطبوع)
36. پاورقی بر تعلیقات كتاب اللوامع الالهیه فی المباحث الكلامیه اثر جم ا ل الدین مقداد بن عبدالله الاسدی السیوری الحلی ( عربی، مطبوع)
37. اضافات و تعلیقات بر كتاب ( انیس الموحدی ن ) ملا محسن نراقی.
38. تحقق در ارث زن از دارائی شوهر ( فارسی، مطبوع)
39. علم امام علی علیه السلام ( فارسی، مطبوع)
40. مقدمه بر العقائد الوثنیه فی الدیانه النصرانیه ( عربی، مطبوع)
41. ترجمه مسائل قندهاریه از فارسی به عربی اثر كاشف الغطاء
42. مقدمه بر تاریخ ابن ابی الثلج بلخی ( عربی، خطی)
43. مقالات متعدد چاپ شده در مجلات عربی
44. مراسلات با مرحوم علامه كاشف الغطاء

پیام حضرت امام خمینی

پیام امام خمینی رحمه‏ الله به مناسبت شهادت

«اِنّا للّه‏ و اِنّا اِلَیهِ راجِعوُن.

با کمال تأسف، ضایعه ناگوار شهادت عالم مجاهد حجت الاسلام و المسلمین آقای حاج سید محمد علی قاضی طباطبایی رحمه‏الله به عموم مسلمانان متعهد و علمای اَعلام مجاهد و مردم غیور و مجاهد آذربایجان و به خصوص بازماندگان این شهیدِ سعید تسلیت عرض، و از خداوند متعال صبر انقلابی برای مجاهدین راه حق و اسلام خواستارم.
شهادت در راه خداوند، زندگی افتخارآمیز ابدی و چراغ هدایت برای ملت‏هاست. ملت‏های مسلمان از فداکاری مجاهدین ما در راه استقلال و آزادی و اهداف توسعه اسلام بزرگ الگو بگیرند و با پیوستن به هم، سدّ استکبار و استثمار را بشکنند و پیش به سوی آزادی و زندگی انسانی بروند. از خداوند متعال عظمت اسلام و مسلمین و رحمت و مغفرت برای شهدای راه حق و شهید سعید طباطبایی خواستارم.»

روح اللّه‏ الموسوی الخمینی

تصاویر شهید آیت الله سید علی قاضی طباطبایی